عصر کتاب در جهان هولوگرافیک
«عصر کتاب» این هفته (12مرداد 89) میزبان «جهان هولوگرافیک»بود. کتابی نوشته مایکل تالبوت،ترجمه
«داریوش مهرجویی» از انتشارات هرمس، که با استقبال خوب مخاطبان بارها بازچاپ شده است. آقای «هادی آیین» سخنران این جلسه در همان ابتدا یادآور شد که تنها قصد معرفی کتاب را دارد و نه نقد آن را چرا که پاره ای مباحث علمی کتاب از سطح مطالعات ایشان بسیار بالاتر است و نیاز به حضور متخصصین و دانش آموختگان رشته فیزیک دارد. به گفته ایشان آن طور که مهرجویی می گوید جهان هولوگرافیک جهانی است که هر قطعه کوچک و هر ذره آن قطعه، تمام ویژگی ها و اطلاعات کل را در بر دارد. یعنی تمامی محتوای کل در هر جزء نیز مستقر است و این به واقع خصلت مغز انسان است که ساختاری هولوگرافیک دارد و خاطره ورود و تجربه و برخی چیزهای دیگر را نه تنها مغز بلکه هر ذره کوچک آن نیز نگهداری می کند.
هادی آیین درباره پدیده «هولوگرام» توضیح داد که معماران اصلی این ایده دیوید بوهم، فیزیکدان دانشگاه لندن و هوادار اینشتین و از مهمترین فیزیکدان های کوانتوم ودیگری کارل پریبرام، متخصص فیزیولوژی اعصاب از دانشگاه استنفورد بودند. این دو، مستقل و جدا از یکدیگر در دو مسیر کاملا متفاوت کار میکردند. بوهم تـنها سالها پس از نارضایتی نسبت به نابسندگی نظریههای معمول در جهت تبیین همه پدیدههای موجود در فیزیک کوانتوم، و پریبرام نیز به علت عدم توفیق نظریههای معمول جهـت تبیین پارهای معماهای فیزیرلوژی اعصاب، به ماهیت هولوگرافیک جهان اعتقاد پیدا کرده بودند. سخنران این جلسه عصر کتاب خاطرنشان کرد که با این نظریه تازه به ناگاه پدیده های بسیار گریزان در منطق علمی قابل فهم شدند، پدیده هایی چون تله پاتی، پیش آگاهی، نیروهای فراطبیعی انسان، وحدت کیهانی، انرژی درمانی، هیپنوتیزم و… .
آقای آیین «جهان هولوگرافیک» را کتابی «میان رشته ای» دانست که در آن به فلسفه، فیزیک و عرفان پرداخته شده است. ایشان به کتاب هایی مرتبط اشاره نمود که مطالعه آنها به فهم بهتر مطالب این کتاب کمک می کند، از جمله کتاب «یک کوانتوم، عرفان و درمان» از دکتر مسعود ناصری، کتاب «ذهن، مغز و علم» اثر جان، ار.سرل و نیز کتاب «عوالم خیال» از پروفسور چیتیک با ترجمه قاسم کاکایی.
سخنران این جلسه همچنین از کتاب «خاستگاه آگاهی» به عنوان کتابی که در جایگاهی کاملا متضاد با جهان هولوگرافیک قرار دارد، یاد کرد و توضیح داد «جولیان جینز» نویسنده این کتاب با نگاهی کاملا تجربی با مسئله آگاهی برخورد کرده و آگاهی را وابسته به بافت مغز می داند.
هادی آیین در بخش دیگری از سخنانش به نکته ای -از نظر ایشان «حیرت انگیز»- اشاره نمود و آن پاره ای از گفتارهای «ابن عربی» به نقل از کتاب «عوالم خیال» بود که در حدود هشتصد سال پیش، مباحثی را مطرح می کند که شاید جان کلام جهان هولوگرافیکی باشد که تنها بیست سال از تاریخ نخستین چاپ آن در اروپا می گذرد:
«هرچه را درک می کنیم وجود حق در اعیان ممکنات است. [مدرک ما] از حیث هویت حق، وجود اوست، و از حیث اختلاف صورتها در آن، اعیان ممکنات است... . اگر امر چنین است که برایت ذکر کردم، پس عالم متوهم است و دارای وجود حقیقی نیست. و این معنای «خیال» است یعنی به خیالت آمده که عالم امری جدا (زاید)، قائم به نفس خویش، و خارج از حق است، ولی در واقع چنین نیست...
چون امر چنین است که تقریر کردیم، پس بدان که تو خیالی و آنچه را ادراک می کنی و در باب آن می گویی که «این من نیست»، خیال است. پس همۀ وجود خیال در خیال است.»
آقای آیین در ادامه جلسه به معرفی سرفصل های مختلف کتاب پرداخت و از هر بخش، گزیده ای از مطالب و مثال های جالب توجه کتاب را برای حضار بازگو کرد.
پس از سخنان هادی آیین، «مجید نصرآبادی» نیز مروری بر کارنامه هنری داریوش مهرجویی نمود و با اشاره به مقدمه کتاب جهان هولوگرافیک، چگونگی انتخاب و ترجمه آن توسط مهرجویی را از قول ایشان بیان کرد: «کتاب جهان هـولوگرافیک را نخست چـند سـال پـیش دوست عـزیزم داریوش شایگان در سفر آمریکا کشف کرد و گویا چنان به هیجان آمده بود که چند روز بعد را فقط صرف صحبت در باب این کتاب کرده بود. شایگان به خصوص تئوریهای دیوید بوهم، فیزیکدان برجسته کوانـتوم، و نیز کارل پریبرام، متخصص فیزیولوژی اعصاب، و مفهوم نـظم مسـتتر implicate order و نظم نامستتر explicateorder و کل جهان هولوگرافیک را جالب و هیجانانگیز یافته بود. آوازه کتاب به زودی به خانم گلی ترقی و به من هم رسید. خانم ترقی هم که آن را خوانده بود مثل داریوش شایگان به سخنپراکنی و ابراز هـیجان پرداخت و خلاصه حسابی مرا شیفته کرد.» آقای نصرآبادی همچنین چند کتاب دیگر از «مایکل تالبوت»، نویسنده این کتاب را معرفی نمود. از جمله، رازورزي (عرفانگرايي) و فيزيك مدرن (Mysticism and the New Physics )؛ فراسوي كوانتم (Beyond the Quantum)؛ تبعيت لطيف (Delicate Dependency)؛ باتلاق (The Bog )؛ دانشنامهي تناسخ: زندگيهاي گذشتهي تان (Your Past Lives: A Reincarnational Handbook ) و تاريكي اشياء (Night Things ) .
«علیرضا خطیب زاده» یکی دیگر از حاضرین در این جلسه عصر کتاب نیز به ارائه دیدگاه های خود پرداخت. ایشان که پیش از این در نشریه «خیام نامه» مقاله ای در معرفی و نقد جهان هولوگرافیک نگاشته بود، خاطرنشان کرد برای درک و دریافت بهتر این کتاب لازم است با عرفان خودمان آشنا باشیم به طوری که اگر کسی عرفان شرق را با دقت مطالعه کند شاید جهان هولوگرافیک چیز تازه ای برایش نداشته باشد.
خطیب زاده با اشاره به دیدگاهی که معتقد است جهان هولوگرافیک از تفکرات سنتی انسان ها قدسیت زدایی می کند، توضیح داد که به اعتقاد ایشان هرگز چنین نیست بلکه این کتاب با تعریفی زمینی به ارائه دیدگاهی قدسی می پردازد و اگر پیامبر اسلام در حدیثی می گوید خدایا هر چیز را آن گونه که هست به من بنما، در این کتاب نیز با نگاهی نو به واقعیت نگریسته می شود. آقای خطیب زاده به عنوان مثال به بخشی از کتاب که درباره معجزات است اشاره نمود و توضیح داد با دیدگاهی که در این کتاب آمده معجزه چیزی در ضدیت با طبیعت نیست و می توان با نگاهی نو و قابل قبول برای بشر امروزی آن را توجیه کرد و حتا به تحلیلی تازه از کرامات عرفای بزرگ از جمله موارد ذکر شده در «تذکره الاولیا» دست یافت.
آقای «مرتضی آخرتی» نیز در ادامه همین مبحث خاطرنشان کرد با دقت در مطالب جهان هولوگرافیک می توان برای این دیدگاه که «عرفان، خرد گریزی نیست»، استدلال های تازه ای آورد و چه بسا عرفای ما صدها سال پیش به مرحله ای از خرد که می توان آن را «عقل عالی» نامید دست یافته بودند که ما هنوز سال ها تا رسیدن به آن فاصله داریم.
در پایان این نشست عصر کتاب، آقای نصرآبادی یادآور شد با توجه به این که هفته آینده قرار است مراسم پزرگداشتی برای نخستین سالگرد درگذشت شاعر و منتقد ادبی نیشابور، «علی نجفی» برگزار شود، جلسه «عصر کتاب» تعطیل خواهد بود. ایشان خاطر نشان کردند علاقه مندان برای اطلاع از جلسات بعدی و زمان بندی تازه جلسات در ماه رمضان با انجمن سینمای جوان نیشابور تماس بگیرند و یا به «کلبه کتاب کلیدر» مراجعه کنند.
* این مطلب را دوست عزیزم آقای مهدی کاکولی تهیه و تنظیم کردند. برای دیدن اخبار تکمیلی تر و سایر نشست هاي "عصر كتاب" به کلبه کتاب کلیدر مراجعه کنید و همچنین اخبار مربوط به کتاب و نویسندگان را در همین سایت بخوانید. شما می توانید از طریق همین سایت کتاب های این کتابفروشی را درخواست کنید تا برایتان پست شود. برخی از این کتاب ها کمیاب هستند و تنها در این کتاب فروشی می توانید بیابید.
مطالب مرتبط: نقدی بر کتاب "جهان هولوگرافیک" اثر مایکل تالبوت/
لینک های مرتبط: نشست های عصر کتاب/ دومین نشست عصر کتاب: قیصر امین پور/نشست سوم: جهان هولوگرافیک/ نشست شاملو/ سفر به یونان/ برنامه های پاییزه/ تا سایه سار سیمرغ/ شکسته بسته ترین جمله جهان/