سیاست تمایز جنسیتی

مجید نصرآبادی

🔸 ️[طبعن] موضوع "سیاست" را به قول کارل اشمیت، مرزبندی میان "دوست و دشمن یا خودی و غیرخودی" دیده‌ام که کارش تصمیم‌گیری در امر استثناء است. "تمایز" را نیز در وجهی از همین رویکرد ذهنی می‌دانم که میان خود و دیگری در زمینه‌ی جنسیت، تفاوت می‌گذارد. "سیاست تمایز جنسیتی" رویکردی است که بشر از بدو حضورش در این کره خاکی سعی در صورتبندی آن دارد.
هایدگر در "وجود و زمان" بجای کلمه "انسان" از "دازاین" استفاده می‌کند چرا که تمامی واژه‌ها درباره انسان را دستمالی شده به مفاهیم گوناگون الاهیاتی و زیست‌شناسانه می‌بیند و مجبور به ساخت اصطلاحی می‌شود که از بار بسیاری از مفاهیم تاریخی بدور باشد. ما نیز وقتی که با واژه "زن" و "مرد" مواجه می‌شویم نیز از زیر سیطره بسیاری از مفاهیمی که بر آن در طول تاریخ الصاق شده است، بدور نیستیم. ما نمی‌توانیم جنس مذکر و مونث را در قامت انسان ببینیم و همیشه تمامی "سیاست‌های تمایز جنسیتی" را که فرهنگ‌مان به این دو جنس منضم کرده است نیز لحاظ می‌کنیم.

🔸 ️[طبعن] زنان اولین و بهترین سنگری هستند برای سامانه‌های قدرت نرینگی که پشت آن پناه بگیرند. زنان مِلک طِلق مردان بوده و هستند در یک پارادایم/ دیسکورس نرینگی. فرهنگ مُذکرانه است که شرافتش را در ذَکر و کِشتسار ذَکر می‌بیند. "سیاست تمایز جنسیتی" مدعیانی از جنس مردانه و زنانه دارد. مدعیانی که تمامی سامانه‌های قدرت را در راستای حفظ این مدعا می‌بینند. تفاوتی ندارد از این حیث میان بانیان درگاه‌های هرزه‌نگاری یا مرشدان ارشاد در حفظ "سیاست تمایز جنسیتی".
هر دو مدعیانی که شیوه‌ای صُلب و نرم را در "سیاست تمایز جنسیتی" رعایت می‌کنند تنها سیاست را در "تمایز جنسیتی" اعمال می‌کنند و در اصلِ "تمایز جنسیتی" مرزهای مشترک دارند. درگاه‌های هرزه‌نگاری (پورنوگرافی) و مرشدان ارشاد تنها در اعمال "سیاست" تفاوت دارند و نه در "تمایز جنسیتی".
هر دو گروه اصل "تمایز جنسیتی" را مسلّم می‌انگارند و تنها در اعمال "سیاست" تفاوت دارند.

🔸️ [طبعن] کشف حجاب رضاخانی هم از همین شیوه‌ی برخورد با مهسا امینی/ ژینا امینی بود. من ندیدم آن روزگار را اما قابل قیاس است که گزمه‌ها و ماموران ارشادی که مدارا ندارند، به یک شیوه عمل می‌کنند: جبّارانه. هر دو رویکرد دو شیوه‌ی اعمال "سیاست" در "تمایز جنسیتی" هستند. مهم نیست که شعار، "آزادی زنان" باشد یا "حجاب زنان" بلکه مسئله "سیاست تمایز جنسیتی" است که هر دو گروه بدان معتقدند.

🔸️ [طبعن] بعید بنظر می‌رسد که دادگاه رسمی برای مسئله مهسا امینی برگزار شود. فرهنگ مردسالارانه که تا بُن به "سیاست تمایز جنسیتی" آغشته است، دادگاه اختلاس برگزار می‌کند اما بعید است که برای موروثی‌ترین ژنوم فرهنگی خویش به قضا بنشیند.

🔸️ [طبعن] بخش مهمی از این تغییر "سیاست تمایز جنسیتی" در گِرو خیزش زنانه است. درست است که طبیعی‌ترین متخاصم مقابله با این رویکرد در "جنس دیگر" نمود پیدا کرده است اما مهمترین آن در همان جنیست نهفته است و مسئله سپیده رشنو گواه این مدعا و مشتی نمونه خروار است. این خیزش نیز فقط از جنس آگاهی است و نه رفتارهای مقابله به مثل.

🔸️ [طبعن] چند دهه هست که پیرامون "سیاست تمایز جنسیتی" نوشته‌ام و سعی در صورتبندی آن داشتم اما جامعه‌ی جهانی به سادگی نمی‌تواند از زیر یوغ این زن‌سالاری و مردسالاری بیرون بیاید چرا که "نظام سلطه" از بنیادی‌ترین سرشت‌های بشری است.
انسان دیدن انسان و معلق نگه‌داشتن تمامی آگاهی تاریخی، کاری بس دشوار است و این نمود براحتی تحقق نمی‌یابد چرا که انسان در تاریخ پرورده می‌شود و می‌بالد اما همان‌گونه که مقابله با زنده به گور کردن دختران، کاری پیامبرگونه بود، خروج از الگوهای مسلط بر "سیاست‌های تمایز جنسیتی" نیز نیازمند جراحی ایدئولوژیکی است.



#کشف_حجاب #نه_به_حجاب #نه_به_حجاب_اجباری #رضاخان #گشت_ارشاد #درود_بر_حجاب #پدیدارشناسی #امر_به_معروف #ستاد_امر_به_معروف

تقریبا ۲۵ مهر ۱۴۰۱