۩ Crisis ۩

 محفل فیلسوفان خاموش
 نورا ک./ ویتوریو هوسله
 کوروش صفوی
 هرمس: 1387
 ص280، 300 تومان.

فلسفه ورزی برای جامعه ای که نهاد دین خویی دارد، کاری صعب و دشوار است. تفلسف هم در یک جامعه، پیوندی ارگانیک با سایر مولفه های اجتماع دارد. مردمی که عادت به تعبد دارند، تعقل را بر نمی تابند چرا که عبد بودن نیازی به تفلسف ندارد. جامعه ی ایرانی با پیشینه ی تاریخی که پشت سر گذرانده است، ثابت نموده که دین ورزی، امری ژنتیکی برای این جمعیت است. برای تحصیلکردگان ایرانی نیز کتب فلسفی، دشوارخوان است و یا این که شئی لوکس جهت پز دادن است. غرب، اما ادوار گوناگونی را پشت سر نهاده است که در آن فلسفه ورزی سنتی دیرینه است. فلسفه برای غربیان، سنتی دیرپاست که تنها پیرمردان سپید موی بدان نمی پرداختند. سقراط و سوفیست های آتنی که اغواگران ذهنی جوانان آتنی شناخته شده بودند، سوژه های خود را در میان جوانان آتنی می یافتند. همین سنت آموزش فلسفی، هگل را مجبور ساخت که بر روی ایده ی پیشنهادی پیرامون آموزش فلسفه در دبیرستان، جانبداری کند. اگر غرب فلسفه را برای کودکان و نوجوانان امری ضروری نمی دانسته است، بدان معنا نیست که عامداً خواسته از آسیب های تفلسف بدور بماند بلکه روانشناسی رشد بدان پایه از ادراک نرسیده بود که خردورزی را برای کودکان امری محال بداند. امروزه آشنایی کودکان و نوجوانان با مفاهیم بنیادی فلسفه در دستور کار نویسندگان و فلاسفه ی غرب قرار گرفته است. معروفترین کتابی که در غرب و ایران جهت آشنایی نوجوانان با تاریخ فلسفه تالیف شده است، کتاب "دنیای سوفی" یاستین گوردر است. این کتاب در ایران ترجمه های متفاوتی دارد که یکی از آن ترجمه ها حاصل کار کوروش صفوی است. صفوی پس از کتاب "دنیای سوفی"، اثری دیگر را به خوانندگان ایرانی معرفی می کند که پسانوشت کتاب "دنیای سوفی" است. "محفل فیلسوفان خاموش" در راستای "دنیای سوفی" است. این کتاب برای نوجوانان تالیف گردیده است که خواننده بهتر است پیش از مطالعه ی آن، کتاب گوردر را خواننده باشد.
اقبال عمومی کتاب خوانان نه تنها در ایران بلکه در غرب نسبت به کتاب "دنیای سوفی" عالی بوده است، به طوریکه همین کتاب حاضر و کتاب "دنیای تئو" که درباره ادیان است، ماحصل تاثیرگذاری نویسنده می باشد.
"کتاب حاضر مجموعه نامه هایی است که از ژانویه ۱۹۹۴تا ژانویه ۱۹۹۶ میان دختری یازده ساله به نام "نورا. ک" و "ویتوریو هوسله" استاد فلسفه دانشگاه راسن آلمان رد وبدل شده است.
پرسشهای کودکانه نورا .ک از جمله پیچیده ترین مسائل فلسفی است و پرفسور هوسله را وادار می سازد تا در میان این نامه ها دست در دست نورای کنجکاو و مبهوت از مسیر هزار توی فلسفه بگذرد و برای پرسشهای او پاسخ بیابد. این دو در کنار هم محفلی رویایی و زیبا پدید می آورند که در آن فیلسوفان بزرگی از افلاطون تا هانس یوناس درباره پروردگار و جهان هستی و راه صحیح زندگی سخن می گویند..."
ویژگی این کتاب نسبت به "دنیای سوفی" در این است که این اثر حاصل نامه نگاری های واقعی میان هوسله و نورا است و مباحثی که در اینجا مطرح می شود، بنیادی تر از کتاب گوردر می باشد. البته روال داستانی "دنیای سوفی" بسیار جذاب تر از "محفل فیلسوفان خاموش" است. این کتاب ما را با آراء خوانندگان معاصرتر و ناآشناتری نسبت به "دنیای سوفی" رو به رو می کند. "محفل فیلسوفان خاموش" به طور کل پی نوشتی بر "دنیای سوفی" است که نوجوانان را با مفاهیم و پرسش های فلسفی مواجه می کند و جرات بیش اندیشیدن و دیگرگونه دیدن می دهد. هرچند که این کتاب برای سنین دوره راهنمایی و دبیرستان تالیف گردیده است، اما برای ما بزرگسالان ایرانی، خالی از فایدت نیست. هرکس که در ابتدای راه تعقل است خواندن کتاب "محفل فیلسوفان خاموش" شروعی مناسب است.

امتیاز: ۳ از ۱۰