آقایان نخوانند: «ارسطو سواری»

مجید نصرآبادی

سرسپردگی روان آدمی به دستورات عقل یا عشق، یکی از تراژدی‌های کهن تاریخ بشری است. بشر تا به امروز داستان‌های بسیاری از تضادهای میان سرسپردگی‌ روان آدمی، در میانه‌ی عقل و عشق شنیده است. روایت‌هایی که گاه جنبه رمانتیک و گاه تراژیک داشته است، اما از آن میان شنیدن داستان‌های که از وجهه‌ای کمدیک برخوردار باشند، کمتر به گوشمان رسیده است. البته اگر این داستان‌ها مربوط به فلاسفه و نویسندگان مشهور باشد، شنیدنی‌تر است. آگاهی نسبت به جنسیت، یکی از ابتدایی‌ترین ادراکات انسانی نسبت به خود می‌باشد. جنسیت و تمایزجنسی میان ابناء بشر، در طول حیات بشر، انسانی را وادار به جهت‌گیری کرده است، که پیشتر با عنوان "سیاست تمایز جنسیتی" از آن یاد کرده‌ام.

مطالعات فرهنگي جنسيتي 7
پيكرك هاي زنانه
مجيد نصرآبادي

        تمدن يك بعد مادي دارد و ديگري معنوي. كنكاش در گذشته و بررسي وقايع ادوار پيشين به مدد تجليات مادي تمدن ها، قبيله ها و جمعيت هاي كوچك انساني صورت پذيرفته است. آن چه كه حاصل عرق ريزي كار باستان شناسان است، يافته هاي زير خاكي اي است، كه تازه بايد پس از كشف، فرضيه سازي شود و پيرامون آن فرضيه شواهدي ديگر جمع آوري گردد. زماني كه درصد قابل توجهي از پيكرك هاي كوچك زنانه كشف شد، ديرينه شناسان را برآن داشت كه فرضيه اي را تعريف كنند و در راستاي اثبات آن فرضيه، تحليل ارايه دهند.

  زمين در انقلاب كشاورزي براي انسان پيشين نقشي حياتي داشته است. زنان در امور كشاورزي ماهر شده بودند و زمان بيشتري را به كار بر روي زمين مي گذراندند و در  شناخت دانه ها و فوايد آنان تجربه هاي در خوري كسب كرده بودند. شباهت هاي زايشي زنان با رويش گياهان در گذر زمان بهانه اي شد براي نقشهاي تمثيلي كنايي و استعاره اي كه به زن و زمين داده مي شود.
   حيات جامعه ي كشاورزي به رويش گياه وابسته است و از آنجا كه رويش گياه با زايش زن شباهت دارد ، نقش و تأثير زنان در اين دوره پررنگ تر است. ميرچا الياده در كتاب "رساله در تاريخ اديان" مي نويسد:     

مطالعات فرهنگي جنسيتي (5)
انقلاب كشاورزي و زنان

  
   حدود 50 هزار سال پيش ابتدايي ترين نشانه هاي فرهنگ كشاورزي توسط باستان شناسان كشف شد. باستان شناسان از اين نشانه ها با عنوان » انقلاب كشاورزي« ياد مي كنند.» اما ما گمان نمي كنيم كه پيدايش كشاورزي در نتيجه كشف تصادفي حاصل از مشاهده فرو افتادن تخم ها و جوانه زدن بعدي آن ها روي داده باشد.بشر ده ها هزار سال پيش از آن كه كشت و پرورش گياهان آغاز شود از تمامي حقايق كشاورزي آگاهي داشت         

مطالعات فرهنگي جنسيتي(4)
تجربه‌ي زيستي مورخ

      هر گونه بررسي تاريخي، يك رويكرد معاصر و اين زماني به تاريخ است. مورخ، اگر هم بدون جانب داري و با در نظر گرفتن شرايط فرهنگي وسياسي زمان پيشين به تحليل يك امر تاريخي بپردازد اما از آن جا كه تجربه زيستي زمان پيشين را ندارد، اين نگاه تاريخي او يك رويكرد معاصر است. اين رويكرد معاصر تاريخي متاثر از يك پيشا ادراك زيستي فردي – جمعي مورخ است، كه در زمان حال مي زيد.
   هرودوت و ساير مورخين يونان باستان كه پيرامون ايران باستان دست به تاريخ نگاري زده اند، نكاتي را درباره زنان هخامنشي قيد كرده اند كه متاثر از تجربه زيستي فرهنگ يونان بوده است، كه در آينده به امر بيشتر خواهم پرداخت. 
  

مطالعات فرهنگي جنسيتي ( 3 )
غذا و تمايز جنسي

انسان در گذشته هاي دور از چه منابعي جهت سير كردن شكم خود بهره جسته است ؟ انسان با چه روشي و چگونه اين منابع را تهيه مي كرد؟ نقش هر يك از اعضاء گروه در تهيه غذا چگونه بوده است ؟ انسان چگونه آموخت كه ديگري را در يافته ي غذاي خود سهيم كند ؟ آيا تقسيم وظايف اجتماعي با تقسيم كار در تهيه غذا ارتباطي دارد ؟ آيا اشتراك غذايي ( روي هم ريزي و سپس تقسيم آن ) با اشتراك جنسي ( كمون جنسي ) ارتباطي دارد ؟ نقش جنسيت در تهيه غذا چه بود ؟ اين ها سوالاتي بوده كه ذهن باستان شناسان و انسان شناسان را به خود مشغول داشته است . در هرم نيازهاي آبراهام مازلو ـ روانشناس ـ تغذيه اولين و اساسي ترين نياز انسان است .

 چارلز داروين نظريه اي را پي ريخت مبني بر فرايند تكاملي موجودات زنده كه با توجه به مطالعات كالبد شناسي ، ديرينه شناسي و ... شباهت هايي را ميان انسان خردورز با انسان نماها و انسان نماها با ميمون ها را اثبات مي كرد . نظرات داروين گسستي در تفكرات مابعد الطبيعي ايجاد كرد كه اين گسست فزوني يافت و كاستي نه . قصد اين مطالعات اين بود : « بنا بر شواهد يافت شده فسيلي از يك تنه اصلي دو شاخه ي مجزا تكامل يافتند كه از يك شاخه ميمون هاي امروزي و از شاخه ي ديگر " همويند " ها يا انسان نماها به وجود آمدند . انسان امروزي يكي از شاخه هاي فرعي بسيار تكامل يافته ي اين شاخه ي دوم است .»

مطالعات فرهنگي جنسيتي (1)
سياست تمايز
پيش گفتار:

  در قرن بيستم شاخه اي از مطالعات آكادميك با عنوان» مطالعات فرهنگي« شكل گرفت. اين شاخه‌ي

 مطالعاتي دنباله تلاش هاي پيشين جامعه شناسان، فلاسفه و اصحاب انديشه در حيطه فرهنگ بوده است. از ميان زير مجموعه هاي مطالعات فرهنگي، رسته اي كه از گذشته تا به امروز مناقشه پذير بوده است، درون مايه جنسيت است.تمايز جنسي انسان ها يكي از بزرگترين معضلات آن هاست.